Czy istnieje możliwość chrztu dziecka w łonie matki?

Odpowiedź na pytanie:
Czy istnieje możliwość chrztu dziecka w łonie matki?

(Ks. dr hab. n. teol. Lucjan Szczepaniak SCJ, Kapelan Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie)

Nie ma przesłanek teologicznych, liturgicznych oraz praktyki Kościoła udzielania dziecku chrztu „wewnątrz łona matki” (macicy) w czasie trwania ciąży przed porodem.
Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 864 wyjaśnia, że: „Zdolnym do przyjęcia chrztu jest każdy człowiek, jeszcze nie ochrzczony”.
Zgodnie z nauczaniem Kościoła i wielowiekową tradycją chrztu można udzielić każdemu człowiekowi dopiero po jego narodzinach.
Wątpliwości nie pozostawia pouczenie pastoralne: „Udzielenie chrztu powinno nastąpić w pierwszych tygodniach po narodzeniu dziecka” (Chrzest dzieci. Wprowadzenie teologiczne i pastoralne” nr 8.3)
„Pod nazwą dzieci lub niemowląt rozumie się tych, którzy nie mogą wyznać swojej wiary, ponieważ jeszcze nie doszli do wieku rozeznania (Chrzest dzieci. Wprowadzenie teologiczne i pastoralne” nr 1).
Od strony medycznej należy wyjaśnić, że noworodkiem nazywamy dziecko w wieku od chwili narodzin do 28 dnia życia. Natomiast niemowlęciem jest dziecko starsze, czyli od 29 dnia do końca 12 miesiąca życia.
Przez narodziny dziecka należy rozumieć poród siłami natury lub rozwiązanie cesarskim cięciem (sectio caesarea), kiedy poród naturalny jest niemożliwy. Interwencja chirurgiczna polega na rozcięciu powłok brzusznych i macicy w celu wydobycia dziecka z łona matki.
„Jeśli dziecko znajduje się w niebezpieczeństwie śmierci, powinno być natychmiast ochrzczone” (Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 867 § 2.). Kanon ten nie odnosi się do dziecka znajdującego się wewnątrz łona matki (macicy) przed jego narodzinami.
Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 871 wyjaśnia również, że: „Płody poronione, jeśli żyją, należy, jeśli to możliwe, chrzcić”. W tej sytuacji sakramentu również udziela się poza łonem matki.
Stąd wszyscy katolicy świeccy, a więc również położne i lekarze asystujący przy porodach, powinni znać formułę chrztu w nagłym wypadku. Obowiązek nauczenia ich tej formuły spoczywa na proboszczach i kapelanach szpitalnych (Wtajemniczenie chrześcijańskie. Wprowadzenie ogólne nr 17).